Jak zabezpieczyć majątek i firmę rodzinną w UK? Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik po Family Investment Companies i Trusts – podatki, ryzyka i planowanie sukcesji w 2026

Wraz z rosnącym obciążeniem podatkowym, zamrożeniem progów Inheritance Tax oraz wzrostem wartości firm i nieruchomości, planowanie sukcesji biznesowej i ochrona majątku stały się jednym z kluczowych tematów dla właścicieli firm rodzinnych i inwestorów w Wielkiej Brytanii.

W 2026 roku coraz więcej przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, że brak planu sukcesji może prowadzić do poważnych konsekwencji podatkowych, problemów z płynnością oraz utraty kontroli nad firmą po śmierci właściciela.

Najczęściej rozważanymi strukturami w tym obszarze są Family Investment Companies (FIC) oraz Trusts. Oba rozwiązania mogą być skutecznym narzędziem ochrony majątku – pod warunkiem, że są prawidłowo zaprojektowane i dopasowane do indywidualnej sytuacji podatkowej.

Dlaczego planowanie sukcesji jest tak ważne w 2026 roku?

W ostatnich latach w UK obserwujemy kilka równoległych zjawisk:

• zamrożenie progów podatkowych, w tym progów Inheritance Tax,
• systematyczny wzrost wartości firm prywatnych i portfeli nieruchomości,
• większą aktywność HMRC w obszarze struktur majątkowych,
• rosnącą liczbę sporów rodzinnych po śmierci właściciela biznesu.

W praktyce oznacza to, że coraz więcej rodzin wpada w Inheritance Tax nieplanowanie, a zobowiązanie podatkowe musi zostać pokryte w krótkim czasie – często kosztem sprzedaży firmy lub aktywów inwestycyjnych.

Planowanie sukcesji nie jest więc „opcją na przyszłość”, ale elementem bieżącego zarządzania majątkiem.

Czym jest Family Investment Company (FIC)?

Family Investment Company to spółka typu limited, tworzona głównie w celu zarządzania i ochrony rodzinnego majątku, a nie prowadzenia działalności operacyjnej.

Jak działa FIC w praktyce?

• założyciel wnosi do spółki kapitał lub aktywa (np. nieruchomości, środki pieniężne),
• zachowuje udziały z prawem kontroli (np. voting shares),
• kolejne pokolenie otrzymuje udziały ekonomiczne (np. growth shares),
• wzrost wartości majątku następuje poza majątkiem osobistym założyciela.

Typowe aktywa w FIC

• nieruchomości inwestycyjne (BTL, portfele najmu),
• portfele akcji i funduszy,
• środki pieniężne,
• inwestycje zagraniczne.

Główne zalety Family Investment Company

• zachowanie kontroli nad majątkiem,
• planowanie sukcesji bez natychmiastowego przekazania własności,
• potencjalne ograniczenie ekspozycji na Inheritance Tax,
• elastyczność w wypłacie dywidend i zarządzaniu dochodem.

Ryzyka i ograniczenia FIC

• koszty prowadzenia spółki i compliance,
• konieczność prawidłowych wycen,
• ryzyko błędnej struktury udziałowej,
• brak „gotowego schematu” – każda FIC musi być indywidualna.

Trusty jako narzędzie planowania sukcesji

Trusty od lat są wykorzystywane w UK do planowania majątkowego i sukcesyjnego, jednak w 2026 roku wymagają szczególnej ostrożności.

Trusty a Inheritance Tax

Trusty mogą podlegać:

• opłacie przy wniesieniu aktywów (entry charge),
• okresowym opłatom 10-letnim,
• opłatom przy wypłacie aktywów (exit charge).

Dlatego trust nie zawsze jest rozwiązaniem tańszym podatkowo, ale często oferuje większą ochronę prawną i elastyczność w zarządzaniu beneficjentami.

Family Investment Company vs Trust – co wybrać?

Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie. Wybór pomiędzy FIC a trustem zależy m.in. od:

• wartości majątku,
• struktury rodziny,
• rodzaju aktywów,
• rezydencji podatkowej właściciela,
• planów długoterminowych.

W praktyce bardzo często stosuje się rozwiązania hybrydowe, łączące FIC i trusty, aby zoptymalizować zarówno kontrolę, jak i skutki podatkowe.

Najczęstsze błędy w planowaniu sukcesji

Właściciele firm i inwestorzy często popełniają te same błędy:

• korzystanie z „gotowych struktur” bez analizy podatkowej,
• brak aktualnych wycen aktywów,
• niespójność struktury majątkowej z testamentem,
• wdrożenie struktury bez bieżącego doradztwa podatkowego.

Każdy z tych błędów może prowadzić do nieoczekiwanych zobowiązań podatkowych lub sporów rodzinnych.

Kiedy rozpocząć planowanie sukcesji?

Najlepszy moment na planowanie sukcesji to okres wzrostu majątku i stabilności biznesu, a nie moment przejścia na emeryturę.

Im wcześniej struktura zostanie zaprojektowana, tym:

• więcej dostępnych opcji,
• większa elastyczność podatkowa,
• mniejsze ryzyko przyszłych problemów.

Podsumowanie

Zarówno Family Investment Companies, jak i Trusts mogą być skutecznymi narzędziami ochrony majątku i planowania sukcesji w UK w 2026 roku. Kluczowe jest jednak, aby rozwiązanie było dopasowane indywidualnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami podatkowymi i sytuacją rodzinną.